Met de juiste tuinverlichting geniet je ook na zonsondergang van jouw buitenruimte. Verlichting brengt sfeer aan op het terras, benadrukt mooie bomen en planten en zorgt ervoor dat tuinpaden, opstapjes en entrees goed zichtbaar blijven. Ook onder een veranda of terrasoverkapping maakt een doordacht lichtplan het verschil.
Maar welke tuinverlichting past bij jouw tuin? En waar plaats je buitenlampen voor het mooiste resultaat? In deze gids lees je hoe je stap voor stap een sfeervol en praktisch lichtplan voor jouw tuin maakt.
Begin met een lichtplan voor je tuin
Voordat je buitenlampen gaat uitzoeken, is het verstandig om eerst een lichtplan te maken. Zo voorkom je dat je te veel verlichting gebruikt of dat belangrijke plekken in de tuin juist donker blijven.
Begin met een eenvoudige plattegrond van jouw tuin. Teken daarop onder andere:
- het terras en de tuinmeubelen;
- de veranda of terrasoverkapping;
- tuinpaden en opstapjes;
- bomen, struiken en borders;
- een vijver of waterpartij;
- de schutting, gevel en eventuele tuinmuren;
- de schuur, poort en andere toegangspunten.
Geef vervolgens aan welke onderdelen je graag wilt verlichten. Kijk hierbij niet alleen vanuit de tuin, maar ook vanuit de woning. Een mooi verlichte boom, border of gevel kan vanuit de woonkamer namelijk voor extra diepte en sfeer zorgen.
Denk ook alvast na over de stroomvoorziening. Door kabels, stopcontacten en aansluitpunten vooraf in het lichtplan op te nemen, voorkom je dat deze later op onhandige of opvallende plekken komen te liggen.
Wat wil je in de tuin verlichten?
Niet ieder onderdeel van de tuin vraagt om dezelfde verlichting. Bepaal daarom per zone welk doel de verlichting heeft. Wil je vooral sfeer creëren, een bepaalde plek accentueren of zorgen voor extra zichtbaarheid en veiligheid?
Tuinpaden en opstapjes
Verlichting langs een tuinpad of bij een opstapje helpt om hoogteverschillen en looproutes zichtbaar te maken. Hiervoor kun je bijvoorbeeld lage staande buitenlampen, grondspots of armaturen in de bestrating gebruiken.
Zorg ervoor dat het licht naar de grond is gericht en niet rechtstreeks in de ogen schijnt. Zo blijft het pad duidelijk zichtbaar zonder dat de verlichting te fel wordt.
Het terras en de tuinset
Op het terras wil je voldoende licht om comfortabel te kunnen zitten, eten of lezen. Tegelijkertijd moet de verlichting warm en uitnodigend blijven.
Combineer daarom een functionele lamp boven of naast de tuintafel met zachtere sfeerverlichting rondom het terras. Denk aan wandlampen, lantaarns, lichtsnoeren of kleine spots bij planten en tuinmeubelen.
Bomen, planten en borders
Met gerichte verlichting kun je bijzondere bomen, struiken en planten extra laten opvallen. Een grondspot die omhoog schijnt, benadrukt bijvoorbeeld de vorm van een boom en zorgt voor meer diepte in de tuin.
Plaats de spot niet altijd recht voor de plant of boom. Door de verlichting iets schuin te richten, ontstaat vaak een natuurlijker en speelser effect. Wissel verlichte onderdelen bovendien af met donkere gedeelten, zodat het geheel rustig blijft.
De gevel, schutting of tuinmuur
Een gevel, schutting of tuinmuur vormt een geschikte achtergrond voor sfeerverlichting. Wandlampen kunnen zowel naar boven als naar beneden schijnen en zorgen voor een mooi lichtpatroon.
Je kunt ook een grondspot gebruiken om een muur van onderaf te verlichten. Door het licht langs het oppervlak te laten strijken, worden de structuur en het materiaal extra zichtbaar.
Vijvers en waterpartijen
Verlichting rondom een vijver of waterpartij kan een bijzonder effect creëren. Het licht wordt weerspiegeld in het water, waardoor de tuin ’s avonds extra diepte krijgt.
Gebruik verlichting die geschikt is voor toepassing in de buurt van water en voorkom dat kabels of armaturen op plekken liggen waar iemand erover kan struikelen.
Functionele en sfeervolle tuinverlichting combineren
Een goed lichtplan bestaat meestal uit een combinatie van functionele verlichting en sfeerverlichting.
Functionele tuinverlichting
Functionele verlichting gebruik je op plekken waar goed zicht belangrijk is. Denk aan:
- tuinpaden;
- trappen en opstapjes;
- de voordeur en achterdeur;
- de schuur of garage;
- donkere hoeken;
- poorten en toegangspunten.
Voor deze plekken kun je kiezen voor helderder licht, eventueel in combinatie met een bewegingssensor. Een sensor zorgt ervoor dat de verlichting alleen aangaat wanneer dat nodig is.
Sfeervolle tuinverlichting
Sfeerverlichting is bedoeld om de uitstraling van de tuin te versterken. Deze verlichting is doorgaans zachter en warmer dan functionele verlichting.
Gebruik sfeerverlichting bijvoorbeeld bij:
- een loungeset;
- de tuintafel;
- bomen en borders;
- een veranda;
- een gevel of schutting;
- decoratieve elementen in de tuin.
De mooiste balans ontstaat wanneer je niet alles verlicht. Juist de afwisseling tussen licht en donker zorgt voor een sfeervol en ruimtelijk effect.
Welke soorten tuinverlichting zijn er?
Er zijn verschillende soorten buitenlampen. Welke uitvoering het beste past, hangt af van de plek, de gewenste sfeer en het doel van de verlichting.
Wandlampen
Wandlampen zijn geschikt voor gevels, schuttingen, tuinmuren en veranda’s. Ze nemen weinig ruimte in en kunnen zowel functioneel als sfeervol worden toegepast.
Een lamp die naar beneden schijnt, is praktisch bij een deur of looppad. Een wandlamp die zowel naar boven als naar beneden schijnt, creëert vooral een decoratief lichteffect.
Grondspots en inbouwspots
Grondspots zijn geschikt voor het uitlichten van bomen, planten, gevels en schuttingen. Inbouwspots kunnen daarnaast in een terras of tuinpad worden verwerkt.
Let bij het plaatsen goed op de lichtrichting. Een grondspot kan fel zijn wanneer je er rechtstreeks in kijkt. Richt het licht daarom op een object en plaats de spot bij voorkeur buiten de belangrijkste loop- en zichtlijnen.
Staande buitenlampen
Staande buitenlampen en lichtpaaltjes kunnen worden gebruikt langs paden, rondom terrassen of bij een entree. Ze verspreiden het licht op een lage hoogte en maken looproutes duidelijk zichtbaar.
Plaats lichtpaaltjes niet midden in een speel- of loopgebied. Armaturen in de bestrating of verlichting langs de zijkant van een pad kunnen praktischer zijn wanneer kinderen of huisdieren regelmatig in de tuin spelen.
Hanglampen en plafondlampen
Onder een veranda, terrasoverkapping of tuinkamer kun je hanglampen en plafondlampen gebruiken. Een hanglamp boven de tuintafel geeft gericht licht, terwijl een plafondlamp een groter gedeelte van de ruimte verlicht.
Kies bij een lage overkapping voor een compact armatuur, zodat de lamp voldoende vrije ruimte overlaat.
Lichtsnoeren en decoratieve lampen
Lichtsnoeren zorgen snel voor een gezellige uitstraling. Je kunt ze ophangen onder een veranda, langs een schutting of tussen palen en bomen.
Gebruik lichtsnoeren vooral als aanvulling op de basisverlichting. Ze zijn sfeervol, maar geven meestal niet voldoende licht om een volledige zithoek of looproute te verlichten.
Tuinverlichting op zonne-energie
Solar tuinverlichting is eenvoudig te plaatsen, omdat er geen stroomkabel nodig is. Overdag wordt de ingebouwde accu door zonlicht opgeladen.
Deze verlichting is vooral geschikt als decoratieve of aanvullende verlichting. De lichtopbrengst en brandduur kunnen verschillen door de hoeveelheid zonlicht die het zonnepaneel ontvangt.
Buitenverlichting met bewegingssensor
Verlichting met een bewegingssensor is praktisch bij een entree, schuur, garage of donkere doorgang. De lamp gaat automatisch aan zodra beweging wordt waargenomen.
Let bij het instellen op het bereik en de gevoeligheid van de sensor. Zo voorkom je dat de lamp onnodig aangaat door beweging op straat of in de tuin van de buren.
Kies de juiste lichtkleur
De lichtkleur heeft veel invloed op de sfeer in de tuin. Deze wordt uitgedrukt in kelvin. Hoe lager het aantal kelvin, hoe warmer en geler het licht oogt. Bij een hogere waarde wordt het licht witter en koeler.
Voor een terras, veranda of loungehoek is warmwit licht meestal de prettigste keuze. Dit zorgt voor een rustige en uitnodigende uitstraling. Koeler en helderder licht kan juist praktisch zijn bij een achterdeur, tuinpad of werkplek.
Gebruik bij voorkeur niet te veel verschillende lichtkleuren door elkaar. Door één warme basiskleur te kiezen, ontstaat een samenhangend geheel.
Let op de lichtsterkte en lichtrichting
Meer licht is niet automatisch beter. Te felle buitenverlichting kan onrustig aanvoelen en ervoor zorgen dat de rest van de tuin juist donkerder lijkt.
Stem de lichtsterkte daarom af op het object dat je wilt verlichten. Een grote boom of gevel heeft meer licht nodig dan een kleine plant, tuinset of decoratief element.
Ook de richting van het licht is belangrijk:
- verlichting van onderaf benadrukt de hoogte en vorm van een boom of gevel;
- verlichting van bovenaf is geschikt voor paden, deuren en zitplaatsen;
- diffuus licht verspreidt zich gelijkmatig en past goed onder een veranda;
- gericht licht is geschikt om een object of gedeelte van de tuin te accentueren.
Voorkom dat lampen rechtstreeks richting een zitplaats, raam of woning van de buren schijnen. Hiermee beperk je verblinding en onnodige lichthinder.
Tuinverlichting onder een veranda of overkapping
Onder een veranda wil je voldoende licht om de ruimte ook ’s avonds comfortabel te gebruiken. Tegelijkertijd mag de verlichting niet te fel of ongezellig worden.
Werk bij voorkeur met verschillende lichtpunten. Combineer bijvoorbeeld:
- een hanglamp boven de tuintafel;
- wandlampen tegen de gevel of staanders;
- dimbare spots in het plafond;
- indirecte verlichting langs een wand;
- een lichtsnoer voor extra sfeer;
- een tafellamp of lantaarn als decoratief accent.
Dimbare verlichting is bijzonder praktisch onder een veranda. Tijdens het eten kun je het licht iets sterker zetten, waarna je het later op de avond kunt dimmen voor een rustigere sfeer.
Heb je glazen schuifwanden? Let dan op mogelijke reflecties. Door lampen niet rechtstreeks op het glas te richten en verschillende zachte lichtbronnen te gebruiken, blijft het uitzicht op de tuin prettig.
Creatieve tuinverlichting met vuur
Naast elektrische buitenverlichting kun je ook vuur gebruiken als sfeervol lichtpunt. Een vuurtafel, vuurschaal of tuinhaard zorgt voor een warme gloed en vormt vaak een natuurlijk middelpunt op het terras.
Een vuurtafel combineert sfeer met gebruiksgemak en kan onderdeel worden van een lounge- of tuinset. Een houtgestookte vuurschaal of tuinhaard geeft juist het karakteristieke effect van knisperend vuur.
Sommige tuinhaarden kunnen daarnaast worden gebruikt voor het bereiden van gerechten. Zo combineer je verlichting, warmte en buiten koken in één element.
Plaats een vuurtafel of tuinhaard altijd op een stabiele en geschikte ondergrond. Houd voldoende afstand tot brandbare materialen, overkappingen, parasols en beplanting en volg altijd de gebruiks- en veiligheidsinstructies van het product.
Veelgemaakte fouten bij tuinverlichting
Een doordacht lichtplan voorkomt dat losse buitenlampen samen een onrustig geheel vormen. Let daarom op deze veelgemaakte fouten.
Alles in de tuin verlichten
Wanneer iedere boom, plant en muur wordt verlicht, verdwijnen de contrasten. Kies enkele belangrijke aandachtspunten en laat andere delen bewust donker.
Overal dezelfde lamp gebruiken
Een tuinpad vraagt om een ander soort verlichting dan een grote boom of veranda. Combineer daarom verschillende armaturen, lichtsterktes en lichtrichtingen.
Te fel licht kiezen
Felle lampen kunnen verblinden en verminderen de sfeer. Gebruik krachtig licht alleen waar het functioneel nodig is en kies rondom zitplaatsen voor zachtere verlichting.
Geen rekening houden met het uitzicht vanuit huis
Tuinverlichting is niet alleen bedoeld voor momenten waarop je buiten zit. Kijk daarom ook vanuit de woonkamer, keuken en andere belangrijke ruimtes naar de tuin.
Aansluitpunten te laat plannen
Wanneer kabels en stroompunten pas na de aanleg van het terras of de tuin worden bedacht, kan dit extra werk opleveren. Neem de technische voorbereiding daarom vanaf het begin mee in het tuinplan.
Verkeerde verlichting voor buiten gebruiken
Niet iedere lamp is geschikt voor gebruik in de buitenlucht. Controleer daarom altijd of het armatuur bestand is tegen vocht, regen en andere weersomstandigheden en geschikt is voor de gekozen locatie.
Zo maak je een sfeervol geheel
De beste tuinverlichting bestaat uit meerdere lagen. Begin met functionele basisverlichting bij paden, deuren en opstapjes. Voeg vervolgens gerichte verlichting toe bij een boom, border of gevel. Maak het geheel af met zachte sfeerverlichting rondom het terras of onder de veranda.
Door verschillende hoogtes en lichtrichtingen te combineren, ontstaat meer diepte. Gebruik bijvoorbeeld lage verlichting langs een pad, een grondspot bij een boom en een wand- of hanglamp rondom de zithoek.
Houd het geheel rustig en werk zoveel mogelijk met een consistente lichtkleur. Zo vormen alle lichtpunten samen één sfeervol tuinontwerp.
Doe inspiratie op voor jouw buitenruimte
Met een goed lichtplan maak je jouw tuin niet alleen sfeervoller, maar ook praktischer en comfortabeler. Door vooraf na te denken over de verschillende zones, lichtsoorten, lichtkleuren en lichtrichtingen, kies je verlichting die past bij jouw tuin en de manier waarop je deze gebruikt.
Wil je ideeën opdoen voor de complete inrichting van jouw buitenruimte? Bezoek dan de 35.000 m² grote showroom van Fonteyn in Uddel. Ontdek verschillende tuinstijlen, tuinmeubelen, veranda’s, vuurtafels en andere oplossingen voor een sfeervolle buitenruimte.